وَلَوْ أَنَّنَا ۲۹۷ الأنعام

وَلَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ الْمَوْتَى وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا مَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ ﴿۱۱۱﴾ وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ ﴿۱۱۲﴾

اوکه مونږه نازل کړو دوی ته ملائک اوخبری اوکړی ددوی سره مړی اوراجمع کړو مونږپه دوی باندی هرشی مخامخ نه دی دوی چه ایمان راوړی مگرهغه وخت چه اوغواړی اللّه تعالٰی اولیکن اکثر ددوی نه ناپوهه دی ﴿۱۱۱﴾
اودغسی جوړکړی دی مونږهرپیغمبر لره دشمنان شیطانان د انسانانو اوپیریانونه وسوسی اچوی بعضی ددوی بعضوته (دروغ) ډولی کړی شوی خبری دپاره ددهوکه کولو، اوکه غوښتی وی رب ستا دوی به داکار نه وی کړی پس پریږده دوی سره دهغی چه دوی څه دروغ جوړوی ﴿۱۱۲﴾

[۱۱۱] دا آیت جواب دی ددی قول ددوی چه لئن جاء تهم ایة یعنی که دامعجزات دوی ته راشی نوهم ایمان نه راوړی دضد او د عناد وجی نه - دا ایت دوی غوښتلی وؤ لکه په سوره اسرء (۹۲) کښی اوسورة فرقان (۲۱) اوسورة انعام (۱۲۴) کښی په دی کښی دوی دملائکو په راتللو اود اللّه تعالٰی دلیدلو طلب کړی دی اوپه سورة دخان (۳۶) اوجاثیه (۲۵) کښی طلب د اباؤ دی چه مړه دی (قُبُلًا) جمع دقبیل ده ډلی ډلی یا په معنیٰ دمقابله ده (مخامخ) (إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ) اشاره ده چه ایمان هم په مشیت د اللّه تعالٰی سره دی لکه په سورة یونس (۱۰۰) کښی دی (يَجْهَلُونَ) عام دی جهل عنادی ته اوغیرعنادی ته -
[۱۱۲] دا څلورمه عقبه د تبلیغ ده چه کله بیان دمسئلی دتوحید خورشی نو شیطانان انسی (علماء سوء) وغیره راپورته شی اوعوامو خلقوته دشرک اوبدعت خبری ښائسته کوی (دا رخرف القول دی) اودحق پرستو سره دمناظری کوشش کوی اوربط د آیت دادی چه مخکښی بیان شول عدم ایمان دمنکرینو سره دمعجزاتو راتللونه اوس ظاهری مانع دهغی ذکر کوی چه هغه وسوسی دشیطانانو دی اوپه ایت کښی تسلی ده نبی ﷺ ته (يُوحِي) وحی پټه القاء ته وئیلی شی نوپه وسوسه ئی هم اطلاق کیږی اوپه دی اطلاق کښی نکته داده چه په داسی حال کښی هغه وسوسی دعویٰ کوی چه ماته وحی شوی ده یاپه شان دوحی گنړی (زُخْرُفَ الْقَوْلِ) داپه طریقه دتشبیه سره دی لکه چه اوسپنه یا تانبه وی اوسروزرو اوبه ورله ورکړی شی نوخلقو له دهوکه ورکوی نودارنگ باطل قول (دکفراوشرک اوبدعت کلمی) لره ښائست ورکړی او وائی چه دا ښائسته کلمه ده اوحسنه بدعت دی نودی ته زخرف القول وئیلی شی (غُرُورًا) دامفعول له دی یعنی دپاره ددهوکه کولو دخلقو (فَذَرْهُمْ) مراد ددی نه انتظاراومهلت ورکول دی ترعذاب الٰهی پوری -